Przysłupowa kuźnia

Domy przysłupowe oraz domy szachulcowe – dla przeciętnego człowieka niestety wyglądają łudząco podobnie. A to błąd. Co więc odróżnia chatę przysłupową od pozostałych, pospolitych domów? Odpowiedź jest banalna – przysłup.

Wyjątkowość domów przysłupowych

Pojęcie „przysłup” (niem. Umgebinde) do literatury fachowej wprowadził w 1893 roku Otto Grüner. Konstrukcja przysłupowa charakteryzuje się uniezależnieniem ścian budynku od dachu opartego na zespole płatwi i słupów. Domy przysłupowe są niesamowitym połączeniem cech budowli zrębowej lub słupowo-balowej oraz szachulcowej (tzw. muru pruskiego). W chatach tych drewniana konstrukcja z charakterystycznymi łukami otacza izbę zrębową i podtrzymuje górną kondygnację bądź dach. W ten sposób powstaje niemal odrębny twór, który w mniejszym bądź większym stopniu jest związany konstrukcyjnie z całym budynkiem: jest to tzw. „ciepła izba”. Izba taka tak właściwie stanowi drewnianą „wstawkę” do domu, zupełnie jakby była dobudowywana do całości.

Najwięcej domów przysłupowych znaleźć można w Bogatyni. Niestety, przez ubiegłoroczną powódź wiele z tych niesamowitych cudów architektury zostało zniszczonych. Przed niszczącym kataklizmem szacowano, że w tym regionie może być nawet ponad 230 chat tego typu. Gminą wyróżniającą się w ilości domów przysłupowych jest także Mirsk – na tym terenie zinwentaryzowano do tej pory około 60 chat. Niestety, w Przeździedzy nikt takich badań do tej pory nie przeprowadził, jednak z całą pewnością można powiedzieć, że w tej małej wsi znajduje się jeden dom przysłupowy. Mowa tu o domu kowala – o kuźni.

Przeździedzka kuźnia

Kuźnia w Przeździedzy, jak na rodowitego „przysłupa” przystało, wyróżnia się od pozostałych okolicznych domów pięknymi, drewnianymi słupami podtrzymującymi górną kondygnację. Dom wybudowano na kamiennej podmurówce, która tworzy jednocześnie spore pomieszczenie, będące sercem kuźni. To tutaj znajduje się olbrzymi piec, w którym niegdyś kowal niecił ogień, a obok pieca do dziś stoi potężne kowadło. W kątach widać porozstawiane najprzeróżniejsze stare przyrządy – wagi, lampy naftowe, wykute metalowe ozdoby.
Piętro budynku wykonane jest w konstrukcji ryglowej, co polega na wypełnieniu szachulcowym z użyciem gliny. To właśnie ten element budownictwa sprawia, że wielu ludziom domy przysłupowe i szachulcowe tak bardzo się mylą…

Kamienna podmurówka na dole i drewniana izba na górze

Nad pomieszczeniem, w którym znajduje się piec kowalski, jest drewniana część domu. Wygląda ona tak, jakby została przez kogoś dobudowana i przyklejona zarówno do kuźni, jak i do domu mieszkalnego. W ten sposób powstał niesamowity kompleks, który dziś można by nazwać kompleksem mieszkalno-gospodarczo-usługowym. Jedno jednak trzeba wyraźnie podkreślić: choć dziś czasy nie są łatwe dla starych domów, to ta chata jednak tchnie jakimś magicznym, zapomnianym zapachem. Warto się o tym przekonać na własnej skórze i odwiedzić kuźnię położoną w Przeździedzy.

16 Responses to Przysłupowa kuźnia

  1. Andrzej says:

    Czy Basia posiada może więcej zdjęć z wnętrza tego domu ?!

  2. Andrzej says:

    poprostu nigdy tam nie byłem a wygląda fascynująco w środeczku

  3. brassia says:

    Kilka dodatkowych zdjęć dodałam do galerii – czy Kuźnia wygląda faktycznie tak fascynująco można sobie zobaczyć 🙂

  4. Witaj w Przeździedzy! » PrzysÅ‚upowa kuźnia is a nice blog post. I am going to spend more time studying this subject.

  5. I believe this is one of the such a lot vital info for me. And i am satisfied reading your article. But should observation on some basic things, The website style is perfect, the articles is in point of fact great : D. Just right activity, cheers

  6. I like the valuable information you supply to your articles. I’ll bookmark your weblog and test again right here frequently. I’m relatively certain I’ll learn many new stuff proper right here! Good luck for the following!

  7. Witam
    Mam pytanie czy właściciel tej pięknej kużni przysłupowej zechciałby pokazać ją podczas tegorocznych Dni Otwartych Zabytków Domów Przysłupowych (25-27 maj 2012 r)?
    Proszę o kontakt podam szczegóły

  8. Wszebąd says:

    świetne a czy ktoś pracuje na tej kuźni….chętnie bym się najął za pomocnika . Pozdrawiam

    Wszebąd

  9. Wszebąd says:

    pozdrawiam i polecam się za pomocnika

  10. Bardzo lubię takie klimaty. Bardzo fajny budynek.

  11. Piotr Grel says:

    Dzień dobry! Wreszcie, po baaaaardzo długich i rozpaczliwych poszukiwaniach znalazłem zdjęcia, które obiecałem Państwu dostarczyć we wrześniu (zrobiliśmy mały najazd na Przeździedzę pewnego pogodnego popołudnia w niedzielę, w drugiej połowie września br). Jak można Państwu je zaprezentować – przyjemność dostarczeni a oryginałów zostawiam sobie na “zaś”)? pozdrawiam

    • brassia says:

      Witam serdecznie!
      Proszę mi się przypomnieć, o jakie zdjęcia chodzi? Bo aż mi głupio, ale nie pamiętam takiej sytuacji…
      Pozdrawiam!

    • lidka Kowalska says:

      Panie Piotrze,
      Dziękuję. Ja oczywiście pamiętam przemiłą wizytę. Dziękuję za przesłane zdjęcia i zapraszam do kuźni na nocleg.

  12. Edward Wolski says:

    Czy caly ten budynek jest na sprzedaz,czy tylko kuznia?
    Sasiedztwo innych Kargolow czy Pawlakow ,nie zacheca….

  13. brassia says:

    Z tego, co mi wiadomo, Kuźnia na sprzedaż nie jest 🙂

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *